Δευτέρα, 3 Μαΐου 2010

"Και αυτά που έφραψα είναι εκείνα ακριβώς που ήθελα να πω;"



από Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΥΠΑΡΞΙΣΜΟΥ
Ι.Ν.ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗ



"...
- Μα αξίζουν τάχα τίποτα οι σκέψεις μου; Και αυτά που έφραψα είναι εκείνα ακριβώς που ήθελα να πω;
Καταραμένες φιλοσοφικές αμφιβολίες! Μας προφυλάσετε, είναι αλήθεια από πολλές επιπολαιότητες και από πολλά λάθη στη ζωή, αλλά συγχρόνως μας διαλύετε τη βούληση, μας σπρώχνετε στην αδράνεια και μας εμποδίζετε να αισθανθούμε τη χαρά της δράσεως, όπως και τα εξαίσια εκείνα ψυχικά σκιρτήματα που επακολουθούν πάντοτε τα λάθη....
Άλλα φαίνεται ότι ο άνθρωπος - κάθε άνθρωπος - δεν μπορεί να ζη διαρκώς μέσα στη βασανιστική αμφιβολία. Κάποτε, άγνωστες δυνάμεις ορμούν μέσα μας και την κατανικούν. Και τότε ξυπνούν στην ψυχή μας ενθουσιασμοί, που φαίνεται να μην είναι αποκλειστικό προνόμοιο των καλλιτεχνών μόνον και των καθαρώς αισθητικών τύπων.
..."

Δευτέρα, 1 Μαρτίου 2010

Καλώς ήρθε ο Μάρτης!


Αδελφή πες μου,
τι είναι Θεός
κι μυγδαλιά άνθισε.

Ν.Καζαντζάκης

Κυριακή, 28 Φεβρουαρίου 2010

100 χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Καββαδία


Σύντομο βιογραφικό
(άπο το: http://www.sansimera.gr/biographies/44 )


Ο λογοτέχνης Νίκος Καββαδίας γεννήθηκε στις 11 Ιανουαρίου του 1910 στο Χαρμπίν της Μαντζουρίας. Ο πατέρας του, Χαρίλαος, είχε τη ρωσική υπηκοότητα και διατηρούσε επιχείρηση εισαγωγών - εξαγωγών. Η μητέρα του, Δωροθέα, ήταν κεφαλλονίτικης καταγωγής. Σε ηλικία τεσσάρων ετών, η οικογένειά του επέστρεψε στην Κεφαλονιά και το 1921 μετακόμισε στον Πειραιά, όπου τελείωσε το Δημοτικό και το εξατάξιο Γυμνάσιο.

Το 1928 δίνει εξετάσεις στην Ιατρική Σχολή, αλλά την ίδια χρονιά αρρωσταίνει βαριά ο πατέρας του και αναγκάζεται να δουλέψει. Για μερικούς μήνες εργάζεται σε ναυτικό γραφείο, κρατώντας τα λογιστικά βιβλία, και τον επόμενο χρόνο, αμέσως μετά το θάνατο του πατέρα του, μπαρκάρει ναύτης σε φορτηγό.

Κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του, αποτυπώνει στο χαρτί τις εικόνες από τα μέρη που επισκέπτεται, τη ναυτική ζωή, τους ναυτικούς και τις σχέσεις τους με την πατρίδα τους, τη θάλασσα και τις γυναίκες. Τον Ιούνιο του 1933 κυκλοφορεί την πρώτη του ποιητική συλλογή, με τίτλο «Μαραμπού» και εισαγωγικό σημείωμα του Καίσαρα Εμμανουήλ. Το βιβλίο τυπώνεται σε 245 αντίτυπα, στο τυπογραφείο του περιοδικού «Ο Κύκλος», με έξοδα του ίδιου.

Το 1939 παίρνει το δίπλωμα ασυρματιστή, αν και αρχικά ήθελε να γίνει καπετάνιος. Ακολουθεί ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, πηγαίνει στρατιώτης στην Αλβανία και στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής μένει ξέμπαρκος στην Αθήνα. Ξαναμπαρκάρει το 1944 και ταξιδεύει αδιάκοπα ως ασυρματιστής σ' όλο τον κόσμο.

Τον Ιανουάριο του 1947 εκδίδεται η δεύτερη ποιητική συλλογή του «Πούσι» κι επανεκδίδεται, ύστερα από δεκατέσσερα χρόνια, το εξαντλημένο «Μαραμπού» από τον Θανάση Καραβία, ο οποίος το Μάρτιο του 1954 θα κυκλοφορήσει και τη «Βάρδια», το μοναδικό πεζό του Νίκου Καββαδία.

Από το τελευταίο ταξίδι του επέστρεψε το Δεκέμβριο του 1974 και αμέσως ξεκίνησε τις προετοιμασίες για την έκδοση της τρίτης ποιητικής συλλογής του, την οποία όμως δεν πρόλαβε να δει τυπωμένη. Πέθανε ξαφνικά στις 10 Φεβρουαρίου του 1975, από εγκεφαλικό επεισόδιο. Στην ατζέντα του βρέθηκαν τρεις στίχοι που ήθελε να τους προτάξει στο «Τραβέρσο», κάτι που δεν έγινε...

«Μα ο ήλιος αβασίλεψε κι ο αητός απεκοιμήθη
και το βοριά το δροσερό τον πήραν τα καράβια.
Κι έτσι του δόθηκε καιρός του Χάρου και σε πήρε»
.

Τρία χρόνια μετά το θάνατό του, κάποια από τα ποιήματά του μελοποιήθηκαν από τον Θάνο Μικρούτσικο, στο δίσκο «Σταυρός του Νότου». Μέσω αυτών των τραγουδιών, και άλλων που ακολούθησαν, ο Νίκος Καββαδίας έγινε γνωστός στο ευρύτερο κοινό.

.....................................................................

Φάτα Μοργκάνα

Θά μεταλάβω μέ νερό θαλασσινό
στάλα τή στάλα συναγμένο ἀπ' τό κορμί σου
σέ τάσι ἀρχαῖο, μπακιρένιο ἀλγερινό,
ποῦ κοινωνοῦσαν πειρατές πρίν πολεμήσουν.

Πούθ' ἔρχεσαι; Ἀπ' τή Βαβυλώνα.
Ποῦ πᾶς; Στό μάτι τοῦ κυκλώνα.
Ποιάν ἀγαπᾶς; Κάποια τσιγγάνα.
Πῶς τή λένε; Φάτα Μοργκάνα.

Πανί δερμάτινο, ἀλειμμένο μέ κερί,
ὀσμή ἀπό κέδρο, ἀπό λιβάνι, ἀπό βερνίκι,
ὅπως μυρίζει ἀμπάρι σέ παλιό σκαρί
χτισμένο τότε στόν Εὐφράτη στή Φοινίκη.

Πούθ' ἔρχεσαι; Ἀπ' τή Βαβυλώνα.
Ποῦ πᾶς; Στό μάτι τοῦ κυκλώνα.
Ποιάν ἀγαπᾶς; Κάποια τσιγγάνα.
Πῶς τή λένε; Φάτα Μοργκάνα.

Σκουριά πυροχρωμη στίς μίνες τοῦ Σινᾶ.
Οἱ κάβες τῆς Γερακινῆς καί τό Στρατόνι.
Τό ἐπίχρισμα. Ἡ ἅγια σκουριά πού μᾶς γεννᾶ,
Μᾶς τρέφει, τρέφεται ἀπό μας, καί μᾶς σκοτώνει.

Πούθ' ἔρχεσαι; Ἀπ' τή Βαβυλώνα.
Ποῦ πᾶς; Στό μάτι τοῦ κυκλώνα.
Ποιάν ἀγαπᾶς; Κάποια τσιγγάνα.
Πῶς τή λένε; Φάτα Μοργκάνα.


..
http://www.youtube.com/watch?v=g9iiK7q2RC4
Μουσική και ερμηνεία: Μαρίζα Κώχ

Τετάρτη, 24 Φεβρουαρίου 2010

Μυγδαλιά

Κ.Καρυωτάκης


Κι ακόμα δεν μπόρεσα να καταλάβω
πώς μπορεί να πεθάνει μια γυναίκα
που αγαπιέται.

Εχει στον κήπο μου μια μυγδαλιά φυτρώσει
κι είν' έτσι τρυφερή που μόλις ανασαίνει·
μα η κάθε μέρα, η κάθε αυγή τηνε μαραίνει
και τη χαρά του ανθού της δε θα μου δώσει.

Κι αλοίμονό μου! εγώ της έχω αγάπη τόση...
Κάθε πρωί κοντά της πάω και γονατίζω
και με νεράκι και με δάκρυα την ποτίζω
τη μυγδαλιά που 'χει στον κήπο μου φυτρώσει.

Αχ, της ζωούλας της το ψέμα θα τελειώσει·
όσα δεν έχουν πέσει, θα της πέσουν φύλλα
και τα κλαράκια της θε ν' απομείνουν ξύλα.
Την άνοιξη του ανθού της δε θα μου δώσει

Κι όμως εγώ ο φτωχός της είχ' αγάπη τόση...


Πέμπτη, 18 Φεβρουαρίου 2010

ένα παλαιότερο άρθρο μου...


Η Κοινωνία τώρα σκοτώνει και 15χρονο!

ημερομηνία συγγραφής:

Κυριακή, 7 Δεκεμβρίου 2008



Με αφορμή το θάνατο του 15χρονου Αλέξανδρου, καθώς και την καταδικαστική συμπεριφορά κάποιων ενάντια του τρόπου αντίδρασης των πολιτών και ιδίως των νέων, φοιτητών και μη, με τα γραφόμενα μου θα σας αποδείξω ότι εν τέλει για όλα αυτά φταίω εγώ, εσείς, όλοι μας.
Οι διαδηλώσεις που γίνονται και οι καταστροφικές ζημιές που προκαλούνται από μέρος διαδηλωτών είναι αποτέλεσμα αφενός της αγανάκτησης των πολιτών απέναντι στην Πολιτεία - που εμείς οι ίδιοι έχουμε φτιάξει και συνεχίζουμε να διαμορφώνουμε - και γενικά της συναισθηματικής φόρτισης, και αφετέρου της ιδιοτελούς πολιτικής της αντιπολίτευσης (να αναφέρω ότι πολλές διαδηλώσεις οργανώνονται από κομματικές οργανώσεις που κατά βάθος σκοπεύουν, μέσω της κατάκρισης που ασκούν στα λεγόμενα «κακώς κείμενα», να καταδικάσουν την πολιτική εξουσία του κυβερνώντος και συνακόλουθα του αντιπάλου κόμματος ώστε να εξασφαλίσουν περισσότερους ψήφους στις επερχόμενες εκλογές).
Όσον αφορά στη βίαιη αντίδραση των πολιτών, και ιδίως των νέων, που όλοι μας κατακρίνουμε, πρέπει να τη μελετήσουμε ως προς την αιτία γένεσης της κι όχι να αναλωνόμαστε ολοκληρωτικά στις συνέπειές της. Γι αυτή τη συμπεριφορά οφείλεται, κατά την άποψή μου, το γεγονός ότι όταν η «κεφαλή» νοσεί νοσούν αναπόφευκτα και τα υπόλοιπα μέλη.
Το «χωλό» Εκπαιδευτικό Σύστημα, που δεν προσφέρει ολοκληρωμένη και ορθόδοξη* παιδεία, η οικογένεια που δεν ενσταλάζει στους νέους τις αρχές της δημοκρατίας και της ορθοδοξίας** λόγω των γρήγορων ρυθμών ζωής καθώς και σε ορισμένες περιπτώσεις λόγω της αδιαφορίας ή και της ευδιάκριτης ευρείας μεταβολής στις δομές της οικογένειας, τα Μ.Μ.Ε. με την προβολή ανάλογων προτύπων καθώς και προγραμμάτων που αντί να αφυπνίζουν, κοιμίζουν συνειδήσεις, συναισθήματα και εν τέλει ανθρώπους, η ανοργάνωτη Κυβέρνηση που κάνει σπασμωδικές μετατροπές στο εκπαιδευτικό σύστημα και σχεδόν σε όλα τα άλλα συστήματα (πχ. σωφρονιστικό, οικονομικό κ.ά.) και, ένα από τα σημαντικότερα, το παράδειγμα τόσο της ίδιας της Πολιτείας αλλά όσο και της κοινωνίας – που εμείς οι ίδιοι την απαρτίζουμε και την καθορίζουμε με τις συμπεριφορές μας και τις πράξεις μας (υποκρισία, ιδιοτέλεια σε όλα τα επίπεδα, μέχρι και στις σχέσεις μας με τους φίλους μας, το σύντροφό μας κτλ., απάτες, ύπουλες ενέργειες, πισώπλατες μαχαιριές και δε συμμαζεύεται) – ευθύνονται για τη συμπεριφορά αυτή των νέων, οι οποίοι ανολοκλήρωτοι ως άνθρωποι θα κληθούν να ηγηθούν κι εκείνοι στο μέλλον την κοινωνία, μια κοινωνία «ζούγκλα», που θα αποτελείται από ανολοκλήρωτες προσωπικότητες, «παιδιά» των αμαρτημάτων της προηγούμενης γενιάς.
Αυτό που πραγματικά απαιτείται για τη διαμόρφωση μιας υγιούς κοινωνίας είναι η αλλαγή τρόπου ζωής όλων μας, καθώς και η απαξίωση στερεότυπων πλέον αντιλήψεων του τύπου: «με ένα άτομο δε σώζεται τίποτα», «δεν πρόκειται να αλλάξει πότε αυτή η κατάσταση» κτλ, οι οποίες αντιλήψεις «κατεδαφίζουν» κάθε προσπάθεια για «αναστήλωση». Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η επανάσταση προκαλείται πρώτα στο κάθε άτομο ξεχωριστά και μετά γίνεται συνολική. Άλλωστε το έχουν πει οι μεγάλοι φιλόσοφοι: αν δεν καώ εγώ, εσύ, πως θα προκληθεί φωτιά και φως;
Για μένα αυτοί που ευθύνονται για τον απάνθρωπο θάνατο του Αλέξανδρου, που μεγαλώσαμε στην ίδια περιοχή, είναι οι πολιτικοί, που εσκεμμένα οργανώνουν τέτοιες αναταραχές για να ικανοποιήσουν τα συμφέροντά τους και που δε διοικούν σωστά, αλλά περισσότερο εγώ, καθώς και όλοι μας, που αρκούμαστε στο να καθόμαστε σε μία οθόνη να παρακολουθούμε τις εξελίξεις και να κάνουμε μετά τους κουφούς!
Αυτό το θέμα, όπως και κάθε ζήτημα που προκύπτει, θα χρησιμοποιηθεί ακόμη μια φορά από τα Μ.Μ.Ε. για τη συγκάλυψη και αποσιώπηση σκανδάλων, που η γνωστοποίησή τους προκαλεί πλήγματα στα συμφέροντα των «μεγάλων» υποκριτών.
Δεν είναι υποκρισία στην τηλεόραση διεφθαρμένοι να κατηγορούνε τη διαφθορά; Όσο τους ακούω τόσο αγανακτώ και δεν αντέχω να τους ακούω. Έτσι μου μένουν δύο επιλογές: ή να βάλω κάποιο κανάλι εναλλακτικής ενημέρωσης να νεκρώσω να συναισθήματά μου με τις φούσκες που πουλάει ή να κλειστώ στο δωμάτιό μου και να βυθιστώ για ακόμη μια φορά στα συναισθήματά μου που μου προκαλούν βαθύτατη θλίψη και εν τέλει να αποφασίσω να αλλάξω και από άτομο να γίνω «Άνθρωπος»!
Ας ελπίσουμε αλλά και ας προσπαθήσουμε ο θάνατος αυτού του παιδιού, που του στερήσαμε τη ζωή που δικαιούνταν, να μην πάει χαμένος και ας τον δικαιώσουμε! Ας γίνει, λοιπόν, η αφορμή να δώσουμε νόημα στη δικιά μας ζωή!


Ευχαριστώ για το χρόνος σας,
Νηνεπένθη Ε.Μ.
nhnepen8h@gmail.com


*εννοώ ορθή σύμφωνα με τον τρόπο καθώς και της αρχές με τις οποίες πρέπει να υπάρχουν σε μία Παιδεία τέτοια ώστε να σμιλεύει «Ανθρώπους» με πνευματική διαύγεια και καλλιέργεια, σύνεση και κρίση, απαλλαγμένους από ιδιοτελείς σκοπούς και υποκριτικές τακτικές.
**αντιστοίχως με την παραπάνω διευκρίνιση.

Τρίτη, 12 Ιανουαρίου 2010

Ο χορός των σκύλων

http://www.youtube.com/watch?v=bG6YxTl-C2Q

Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Πρώτη εκτέλεση: Μάνος Χατζιδάκις & Αλίκη Καγιαλόγλου
Από το έργο Αντικατοπτρισμοί (1993)

Πέντε σκύλοι πεινασμένοι
μια ζωή βασανισμένοι
μέσα σε βρισιές και γιούχα
βάλανε καινούρια ρούχα
και με γιορτινή φορεσιά
βγήκανε να πάνε βόλτα
στου παράδεισου την πόρτα
πίσω από την παλιά εκκλησιά

Μέσα στη ζωή
ποτέ
μη ζητάς να βρεις
ποιος είναι ο δικαστής
να περπατάς
και πάντα να κοιτάς
πού θα πας να κρυφτείς

Μες στην ερημιά τού κόσμου
ένα χέρι γράφει εντός μου:
«Κάπου υπάρχει θεός»

Πέντε πεινασμένοι σκύλοι
στου παράδεισου την πύλη
περίμεναν απ' τους πρώτους
για να στήσουν το χορό τους
μα προτού η αυγή χαράξει
στου ουρανού την άγια τάξη
χωροφύλακες αγγέλοι
τους κρέμασαν στο τσιγκέλι

Μέσα στη ζωή
ποτέ
μη ζητάς να βρεις
ποιος είναι ο δικαστής
να περπατάς
και πάντα να κοιτάς
πού θα πας να κρυφτείς

Φίλοι σκύλοι μην κλαίτε
μες στη συμφορά να λέτε:
Κάπου υπάρχει θεός
Κάπου υπάρχει θεός

Πέμπτη, 7 Ιανουαρίου 2010

O Emile Zola για τη Δημοκρατία

Χρειάζονται πρώτιστα στην εξουσία άνδρες πραγματικά ισχυροί. Μου είναι αδιανόητη μια Δημοκρατία που να κυβερνάται από μετριότητες. Κάτι τέτοιο μου φαίντεται παράλογο. Στη διακυβέρνηση ενός τόπου απ' τη δική του ελεύθερη βούληση, οι άνθρωποι που παίρνουν απ' τους συμπατριώτες τους την εξουσιοδότηση του άρχειν πρέπει να είναι υποχρεωτικά οι πιο έντιμοι κι οι νοήμονες του έθνους. Ειδάλλως, γιατί να τους εκλέγουμε; Αν είναι μέτριοι, αμφίβολης εντιμότητας και μηδενικής διανοητικότηας, αν είναι με μια λέξη τίποτα, ζητώ να γυρίσω πίσω στο παλιό καθεστώς` τουλάχιστον οι υπουργοί επί μοναρχίας ήσαν άνθρωποι με τίτλους ευγενείας, ανήκαν σε μια αριστοκρατία γενεών, υπήρχαν κατά μέρος και υπεράνω του πλήθους. Το δυστύχημα είναι ότι τα πράγματα στον κόσμο αυτόν δεν συντελούνται χάριν της μέγιστης τιμής και του συμφέροντος της ανθρωπότητας. Ξαναβρίσκω εδώ 'κείνο το φοβερό ανθρώπινο στοιχείο που εξουδετερώνει και τις πιο ωραίες θεωρίες, τις βασισμένες στη λογική και το δίκιο. Οι άνθρωποι μάχονται για τον εαυτό τους μάλλον παρά για την αλήθεια. Κατ' αυτόν τον τρόπο ένας αρχηγός κόμματος ανέρχεται στην εξουσία μ' όλους τους οπαδούς του. Ο ίδιος, είναι ανώτερος` αλλά οι οπαδοί δεν είναι συνήθως τίποτα παραπάνω από εξυπηρετικές μηδαμινότητες, ανόητοι τους οποίους πρέπει κανείς να λαμβάνει υπόψη του, μαριονέτες που είχαν την αδιανόητη τύχη να τις παίρνουν στα σοβαρά και οι οποίες γίνονται οι πιο ανυπόφοροι κι οι πιο επικίνδυνοι κομπάρσοι στην αξουσία. Συμβαίνει μάλιστα σχεδόν πάντοτε, να είναι οι κομπάρσοι εκείνοι που θανατώνουν τον αρχηγό του κόμματος. Η πολιτική, στις ταραγμένες ώρες, είναι έτσι το καταφύγιο όλων των διαψευσμένων στις φιλοδοξίες τους, το πεδίο όπου οι άχρηστοι, οι ανήκανοι, οι ηττημένοι δίνουν ραντεβού για να κυνηγήσουν την επιτυχία. Αυτό που εξηγεί και την πληθώρα των υποψηφιοτήτων. Σχεδόν όλοι έχουν στις τσέπες τους τα χειρόγραφα δραματικών εργών ή μυθιστορημάτων, που οι εκδότες και οι διευθυντές των εφημερίδων έχουν απορρίψει καμιά εικοσαριά φορές` ή πάλι, ενεδρεύει μέσα τους ένας ξιπασμένος δημοσιογράφος, ένας αποτυχημένος ιστορικός, ένας αγνοημένος ποιητής` θέλω να πω ότι τα γράμματα τους είχαν εκλύσει, και μάλιστα, ακόμη κι όταν η πολιτική ικανοποιήσει τη φιλοδοξία τους, ακόμη κι όταν κυβερνούν, διατηρούν για τα γράμματα μιαν ευαισθησία που έχει μετατραπεί σε χολή. Είναι μαθητές οι οποίοι έγιναν παιδονόμοι. Τα γράμματα παραμένουν γι' αυτούς μια νεανική αμαρτία που πρέπει να θέσουν υπό επιτήρηση` μιλούν για τα πνευματικά ζητήματα γεμάτοι λανθάνουσες ανεκπλήρωτες απιθυμίες, δεν απέχουν πολύ απ' το να ταυτίζονται με τους αστούς εκείνους που κατηγορούν τους συγγραφείς ότι περνούν τη μέρα τους σε μαλακά ντιβάνια με περιποιητικές οδαλίσκες, εν μέσω άκρατης ερωτικής ασωτίας.[...] Ναι, είν' αυτές οι φοβερές μετριότητες, αυτές οι αφυδατωμένες υπάρξεις που αναρριχήθηκαν στα ξυλόβαθρα της εξουσίας, που προξενούν όλο το κακό. Είναι, δυστυχώς, τα παράσιτα της Δημοκρατίας. Τους συναντούμε πάντα πρώτους, στις επαναστατικές περιόδους, να μπαίνουν μπροστά και να καπελώνουν τις μικρές και μεγάλες καταστάσεις. Πρέπει ωστόσο να ελπίζει κανείς ότι η καθίζηση θα επέλθει. Η δημοκρατία μπορεί να ζήσει μόνο υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι το πολίτευμα των διανοητικώς ανωτέρων, η επιστημονική φόρμουλα της σύγχρονης κοινωνίας, υλοποιούμενη από πνεύματα ελεύθερα και ισχυρά. [...]
Ναι, όλοι εμείς οι άνθρωποι της επιστήμης, συγγραφείς και καλλιτέχνες, τείνουμε τα χέρια προς τους πολιτικούς άνδρες, ζητώντας τους να μην μας ζαλίζουν άλλο τ' αυτιά. [...]Είναι σήμερα κύριοι όλων των καταστάσεων. Ε, λοιπόν! για το όνομα του Θεού, ας κοιτάξουν να τα βρούν μεταξύ τους κι ας ασχοληθούν και με τίποτα πιο ευχάριστο, αντί να μαλώνουν συνεχώς αναμεταξύ τους. Θα τους ήμασταν άκρως ευγώμονες.
[...]
Πως να υπάρξει ένας συγγραφέας, όταν οι πολιτικοί καταλαμβάνουν όλες τις θέσεις στον ήλιο; Ποιος ν' ασχοληθεί με βιβλία, όταν οι εφημερίδες είναι γεμισμένες με κοινοβουλευτικές διαμάχες, με ατελείωτες και κούφιες συζητήσεις επί συζητήσεων; Παντού και πάντοτε η πολιτική, σε τόσο υπερβολική δοσολογία, ώστε μέχρι και οι γυναίκες στα σαλόνια δεν μιλούν για τίποτε άλλο. Εδώ έχουμε φτάσει, μας κλέβουν το κομμάτι του αιώνα που μας ανήκει, σπαταλούν τα ωραία μας χρόνια` αύριο, όταν επιτέλους μας πουν ότι η ώρα μας ήρθε και μας δώσουν το λόγο, θα είμαστε πια γέροι και οι νεώτεροι θα μας διεκδικούν τη θέση. Υπάρχουν κατ' αυτόν τον τρόπο γενιές που καταργούνται από τα γεγονότα. Όπως είναι φυσικό, δεν διαπνεόμαστε από ιδιαιτέρως τρυφερά αισθήματα για την πολιτική - θα 'ταν σαν να ζητούσαμε από έναν άνθρωπο που τον πάτησε αυτοκίνητο να χαιρετήσει τη ρόδα που συνέθλιψε το κορμί του.
Αναμφίβολα, αποδεχόμαστε τις ιστορικές αναγκαιότητες. Αυτό όμως που μας κάνει έξω φρενών, είναι ο υπέρογκος χώρος που έχουν καταλάβει, τούτα τα τελευταία χρόνια, οι μετριότητες για τις οποίες μιλούσα παραπάνω. Πότέ ο Κορνήλιος, ποτέ ο Μολιέρος, ποτέ ο Μπαλζάκ, δεν έκαναν στις εφημερίδες τον αδιάντροπο πάταγο που κάποιοι ηλίθιοι προξενούν στις μέρες μας. Ο πρώτος τυχάρπαστος που ανεβαίνει στο βήμα, προσλαμβάνει μεγαλύτερη σπουδαιότητα από ένα συγγραφέα που προσφέρει στο κοινό ένα αριστούργημα. Ξέρω ότι μικρή σημασία έχει ο θόρυβος, κι ότι ένας ανόητος παραμένει ανόητος, ιδίως όταν τον γνωρίζουν απ' τη μια άκρη της Γαλλίας ως την άλλη` αλλά τι χαμένος χρόνος για να διαβάσει κανείς κακογραμμένες ομιλίες, τι μετάθεση της αλήθειας και της δικαιοσύνης, τι λάθη σε κυκλοφορία! Ένεκα αυτών ακριβώς των εύκολων θριάμβων της πολιτικής, τόσοι και τόσοι ξεπεσμένοι και αποτυχημένοι καταφεύγουν σ' αυτήν για να φτιάξουν ένα όνομα` και λόγω αυτών ακριβώς των θριάμβων της μετριότητας, του τεχνητού φουσκώματος ορισμένων γελοίων προσωπικοτήτων, όλων αυτών των μεγάλων ανδρών της μιας ώρας παρατασσομένων ανώπιον της έκθαμβης Γαλλίας, εμείς οι δουλευτές, που πιστεύουμε αποκλειστικά στην ιδιοφυΐα και στη μάθηση, έχουμε φτάσει να καταφρονούμε την πολιτική.
Φτάνει λοιπόν με την οχλαγωγία. Ας απολαύσουμε τη Δημοκρατία μας.[...]
Το συμπέρασμα μου θα'ναι απλό. Κάθε οριστικό και στέρεο πολίτευμα έχει τη λογοτεχνία του. Τούτο δε συνέβη με τις Δημοκρατίες του 1789 και του 1848, γιατί πέρασαν πάνω απ' το έθνος σαν κρίσεις. Σήμερα, η Δημοκρατία μας εμφανίζεται θεμελιωμένη, και συνεπώς θα πρέπει να βρει τη λογοτεχνική της έκφραση. Η έκφραση αυτή, πιστεύω, θα είναι κατ' ανάγκη ο νατουραλισμός, δηλαδή η αναλυτική και εμπειρική μέθοδος, η σύγχρονη έρευνα βασισμένη στα γεγονότα και τα ανθρώπινα στοιχεία. Χρειάζεται να υπάρξει μια εναρμόνιση ανάμεσα στο κοινωνικό κίνημα, που είναι η αιτία, και στη λογοτεχνική έκφραση, που είναι το αιτιατό. Αν η Δημοκρατία φορέσει παρωπίδες και, αδυνατώντας να κατανοήσει πως υπάρχει επιτέλους δυνάμει μιας επιστημονικής φόρμουλας στα γράμματα, θα ήταν ένα σημάδι πως η Δημοκρατία δεν είναι ώριμη για τα γεγονότα, κι επομένως οφείλει να εκλείψει για μια ακόμη φορά μπροστά σ' ένα γεγονός - τη δικτατορία.


...................................

Τετάρτη, 6 Ιανουαρίου 2010

"Σ' αγαπώ!" - Μυρτιώτισσα

Σ' αγαπώ` δεν μπορώ
τίποτ' άλλο να πω
πιο βαθύ, πιο απλό,
πιο μεγάλο!

Μπρος στα πόδια σου εδώ
με λαχτάρα σκορπώ
τον πολύφυλλο ανθό
της ζωής μου.

Ώ μελίσσι μου, πιες
απ' αυτόν τις γλυκές,
τις αγνές ευωδίες
της ψυχής μου!

Τα δυο χέρια μου, να!
σ' τα προσφέρω δετά
για να γείρεις γλυκά
το κεφάλι,

και η καρδιά μου σκιρτά
κι όλη ζήλια ζητά
να σου γίνει ως αυτά
προσκεφάλι!

Και για στρώμα, Καλέ,
πάρε όλην εμέ,
σβήσ' τη φλόγα σ' εμέ
της φωτιάς σου,

ενώ δίπλα σου εγώ
τη ζωή θ' αγρικώ
να κυλάει στο ρυθμό
της καρδιάς σου...

Σ' αγαπώ` τι μπορώ,
Ακριβέ, να σου πω
πιο βαθύ, πιο απλό,
πιο μεγάλο;

Τρίτη, 5 Ιανουαρίου 2010

Ο Μάνος Χατζιδάκις είπε...

Α. για τα όνειρα...

- Υπάρχουν σήμερα περιθώρια για παραμύθια; για όνειρα; επιτρέπει η εποχή μας;

Μάνος Χατζιδάκις: Στην ωριμότητα όχι. Στη νεανική ηλικία.. κάθε νεανική ηλικία, σε κάθε εποχή θα έχει τα όνειρά της. Δε μπορώ να πω ότι ανήκω σε αυτήν την ηλικία, στην εποχή των ονείρων. Λυπάμαι γι' αυτό.

- Τα όνειρα όμως δε νομίζω ότι πρέπει να έχουν ηλικία. Όνειρα μπορεί να έχει ο καθένας.

Μάνος Χατζιδάκις: Τι όνειρα μπορεί να έχει ένας άνθρωπος 65 ετών όπου μπορεί και βλέπει τα πράγματα σαν ακτινογραφία; Τα όνειρα είναι όταν δε μπορείς να δεις τις ακτινογραφίες και βλέπεις τις εικόνες. Αρχίζουμε και βλέπουμε τις πλαστικές εικόνες, εκείνες τις χαλκομανίες, μετά τη ζωγραφική και στο τέλος τις ακτινογραφίες. Εγώ είμαι στην περιοχή των ακτινογραφιών.

- Παρόλα αυτά, επειδή δε μπορώ να το δεχτώ αυτό, πρέπει να ρωτήσω: ο Χατζιδάκις ο Μάνος έχει κάποια όνειρα;

Μάνος Χατζιδάκις: Όχι. Έχω σχέδια. Όνειρα όχι. Τα σχέδια είναι μια έκφραση ζωτικότητας. Τα όνειρα είναι μια μορφή άγνοιας. Δε μπορώ να έχω *[.], δε μου επιτρέπεται. Δεν αισθάνομαι όμως άσχημα καθόλου. Απλούστατα, σέβομαι τα όνειρα των νέων, όπως και σέβομαι τη μεταλλαγή τους σε σχέδια απλώς όσο παιρνάει η ηλικία.

............................

Β. για την Ευρώπη...

Μάνος Χατζιδάκις: Κοιτάξτε, ετοιμαζόμαστε για μιαν άλλη *[.]. Η ευρωπαϊκή ενότητα τι νομίζεται ότι είναι; Είμαστε πραγματικά ένα κράτος με δύναμη ώστε να μπορέσουμε να επιβάλλουμε απόψεις; Θα γίνουμε μια επαρχία, στην οποία θα μας διοικεί η Ευρώπη και θα έχπουμε το.. μια ψευαίσθηση ότι συνδιοικούμεθα συην Ευρώπη. Λοιπόν αυτό δεν είναι μια σκλαβιά; Τουλάχιστον με τα κριτήρια που είχαμε επί τουρκοκρατίας. Και πάλι οι εξαιρέσεις υπήρξαν και αναπτύχθηκαν στον ευρωαϊκό χώρο. Το ίδιο θα συμβεί και τώρα. Μόνο που δε θα ζουν στην Αθήνα και θα ζουν στον ευρωαϊκό χώρο. Μα ποιός από εμάς δε θα το έκανε αν είχε τις δυνατότητες έστω και πριν από 20 χρόνια. Υπάρχει καμιά εγκύηση σωστής αναπτύξεως μέσα στον τόπο αυτό; Ποτέ. Αλλά βέβαια ο τόπος μας προχωράει πάντα με τις εξαιρέσεις. Έτσι θα προχωρήσουν και στο μέλλον. Περί τουρκοκρατίας λοιπόν, ασφαλώς θα είναι μια μορφή της ευρωπαϊκής μας θητείας, που βέβαια δε θα μπορέσουμε ποτέ να απαλλαγούμε ούτε να ελευθερωθούμε, διότι θα είναι μια επιλογή μας, ενώ επί τουρκοκρατίας έγινε μια υποταγή μας. Αυτή είναι η διαφορά.


............................

Γ. για την εκπαίδευση...

- Μάνο Χατζιδάκη έτσι όπως μιλάμε τώρα αν σε ρωτούσε κανείς: έχεις εμπιστοσύνη στους ανθρώπους;, τι θα απαντούσες;

Μάνος Χατζιδάκις: Ο άνθρωπος έχει μέσα του το σπέρμα της συνέχειας και της καταστροφής, της επιβίωσης και της καταστροφής. Αυτά τα δύο στοιχεία θα παλεύουν πάντα. Οι ίδιοι άνθρωποι θα είναι καταστροφείς και σχεδιαστές. Ομαδικά προχωράει ο άνθρωπος μόνο με ισχυρή παιδεία, αλλά την ισχυρή παιδεία δεν τη θέλουν τα κράτη. Οι κοινωνίες δεν τη θέλουν την ισχυρή παιδεία διότι ανεξαρτητοποιεί τα άτομα και γίνονται επικίνδυνα. Συνεπώς, να πάψει ο κόσμος να πιστεύει ότι υπάρχει οποιοδήποτε σύστημα που επιδιώκει την απελευθέρωσή του.


............................

Δ. για τα Εξάρχεια...

Μάνος Χατζιδάκις: Όταν έρχεται η Πολιτεία και μας περιφρουρεί από ομάδες που δε μας μοιάζουν και καταδιώκει αυτές τις ομάδες αστυνομικά, είναι πιο επικίνδυνο από να τους άφηνε να υπάρχουν. Αυτό που έγινε λίγο πολύ στα Εξάρχεια, είναι θλιβερό θέαμα, το οποίο ποτέ δε θα με συμφιλιώσει, μαζί του. Και είναι λάθος να νομίζουμε ότι περιφρουρείται η ελευθερία μας με το να καταδιώκονται άνθρωποι που δε μας μοιάζουν. Τότε θα έρθει μια δεδομένη στιγμή που εμείς δε θα μοιάζουμε με κάποιους και θα καταδιωχτούμε και θα έχουμε το παρελθόν ότι ανεχτήκαμε τις καταδιώξεις των ατόμων που δε μας μοιάζουν. Άρα και εμείς σωστά θα καταδιωχτούμε. Μην ξεχνάμε ότι αυτό είναι και η αρχή, και η βάση του ενθικοσοσιαλισμού και του φασισμού. Δεν κινδυνεύουμε από αυτούς που δε μας μοιάζουν. Κινδυνεύουμε από αυτούς που μας περιφρουρούνε και καταδιώκουν αυτούς που δε ας μοιάζουν.




............................


* [.]: το σημάδι αυτό χρησιμοποιείται σε περίπτωση που η ποιότητα ήχου δεν είναι καλή και δεν είναι ξεκάθαρες οι λέξεις που ακούγονται.


............................

πηγή: http://www.youtube.com/watch?v=VrTiHX_QhBQ&feature=related

Αναγνώστες